Koliekpijn (galstenen, nierstenen of ureterstenen)

Koliekpijnen kunnen veroorzaakt worden door galstenen, nierstenen of ureterstenen. Koliekpijn wordt gekarakteriseerd door krampende pijn van wisselende intensiteit. De pijn gaat gepaard met bewegingsdrang en vaak treedt misselijk en braken op. Afhankelijk van lokalisatie van de pijn en andere symptomen kan onderscheid worden gemaakt tussen de verschillende oorzaken. Zo nodig wordt aanvullend onderzoek ingezet. Bij koorts dient de patiënt gelijk ingestuurd te worden.

Medicamenteuze adviezen

Aanvalsbehandeling door arts

Stap 1   Diclofenac i.m. Indien een NSAID gecontra-indiceerd is zie stap 2

Stap 2   Morfine s.c. of i.m.        


Pijnstilling

Behandeling dient te geschieden op geleide van de pijn.

Stap 1   Diclofenac p.o. of rectaal of Naproxen p.o.

Stap 2   Oxycodon p.o.

 

Klinisch

Naast bovenstaande medicatie wordt bij opname voor nier- of uretersteen koliekpijn door de urologie Buscopan i.v. gestart
 

Geneesmiddelen

Diclofenac i.m.

Dosering
75 mg 1-2 dd. Het effect van de intramusculaire injectie is te verwachten na circa 10 - 15 minuten.
Bijwerkingen
Gastro-intestinale klachten, cardiovasculaire klachten, huidreacties.
Let op
Maagbescherming bij risico groepen, voorzichtigheid geboden bij hartfalen en een verminderde nierfunctie.

Morfine s.c. of i.m.

Dosering
10 mg s.c. of i.m. maximaal 6 dd.
Bijwerkingen
Obstipatie, sufheid, misselijkheid en braken, ademhalingsdepressie.
Let op
Combineer met een laxans, rijvaardigheid.

Naproxen p.o.

Dosering
250-500 mg 2 dd.
Bijwerkingen
Gastro-intestinale klachten, cardiovasculaire klachten, huidreacties.
Let op
Maagbescherming bij risico groepen, voorzichtigheid geboden bij hartfalen en een verminderde nierfunctie.

Diclofenac p.o. of rectaal

Dosering
Diclofenac p.o. of rectaal
Bijwerkingen
Gastro-intestinale klachten, cardiovasculaire klachten, huidreacties.
Let op
Maagbescherming bij risico groepen, voorzichtigheid geboden bij hartfalen en een verminderde nierfunctie.

Oxycodon

Dosering
5 mg 4-6 dd., afhankelijk van de pijn of 5 mg MGA 2 dd. 12 uur.
Bijwerkingen
Obstipatie, sufheid, misselijkheid en braken.
Let op
Combineer met een laxans, rijvaardigheid.

Buscopan (klinisch)

Dosering
80 - 120 mg i.v. per 24 uur
Bijwerkingen
Droge mond, tachycardie, duizeligheid, hypotensie, blozen, urticaria, erytheem, jeuk, huiduitslag, urineretentie, accommodatiestoornissen, mydriasis, verhoogde oogdruk, overgevoeligheidsreacties.
Let op
Voorzichtigheid is geboden bij mictieklachten en prostaathyperplasie.
Bibliografie tonen

Bibliografie

NHG-standaard Pijn, 2015 Link

Uptodate® Options in the management of renal and ureteral stones in adults, 2016 Link

NHG standaard urinesteenlijden, 2016 Link

Informatorium Medicamentorum, 2017

NVU richtlijn nierstenen 2014